Tuinschermen, tuinafsluitingen en schuttingen

In België verschillen de stedenbouwkundige regels voor tuinafsluitingen per gewest en per gemeente. In het algemeen is geen vergunning vereist voor een open of gesloten schutting van maximaal 2 meter hoog binnen een straal van 30 meter rond de woning (max. 1 meter in de voortuin, 2 meter aan de zij- of achterkant).

• In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: vrijstelling van vergunning als de afsluiting goed bevestigd, stabiel en veilig is en voldoet aan de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (GSV), bv. ≤ 1 m in de achteruitbouwstrook (voorgevel), ≤ 1,5 m op de perceelsgrens van binnenplaatsen en tuinen, met geleidelijke terugslag. Een vergunning is verplicht voor beschermde panden of aanzienlijke wijzigingen.
• In Wallonië: vergelijkbaar. Een open afsluiting tot 2 m zonder vergunning; een gesloten afsluiting tot 1 m vooraan en tot 2 m achteraan of aan de zijkant (straal van 30 m). Raadpleeg de gemeentelijke verordening voor strengere regels.
• In Vlaanderen: boven de gewestelijke drempels is vaak een vergunning vereist. Informeer bij uw gemeente naar de lokale vrijstellingen.

Voor een gemene schutting (op de perceelsgrens) is de toestemming van de buur noodzakelijk (Burgerlijk Wetboek, art. 3.106) en worden de kosten gedeeld. Voor hagen gelden afstanden van 0,5 m (struiken) of 2 m (bomen hoger dan 2 m), tenzij onderling anders overeengekomen.

Belangrijke tip: neem voor de start van de werken altijd contact op met de dienst stedenbouw van uw gemeente (bv. Brussel-Stad of uw arrondissement). Lokale regels hebben voorrang en een overtreding kan leiden tot boetes of afbraak.

Om het juiste tuinscherm of de juiste schutting te kiezen, houdt u rekening met drie essentiële criteria: het materiaal, de stijl en de windbelasting op uw terrein.

1. De keuze van materiaal en stijl

• Authentiek en warm: hout (autoclaaf behandeld grenen, zeer robuust exotisch hout of ecologisch Thermowood) past perfect in een natuurlijke of rustieke sfeer, net als tuinafsluitingen in kastanjehout.
• Modern en onderhoudsvrij: composiethout, aluminium en pvc bieden strakke lijnen die ideaal zijn voor eigentijdse buitenruimtes, met het voordeel dat ze vrijwel geen onderhoud vergen.
• Decoratief of licht: cortenstaal maakt originele artistieke uitsnijdingen mogelijk, terwijl glas (helder of melkglas) perfect is om een terras af te schermen zonder het licht tegen te houden.

2. De windbelasting: denk aan opengewerkte tuinschermen

Dit is het belangrijkste technische criterium. Als uw tuin blootgesteld is aan harde wind, vermijd dan volledig dichte tuinschermen: ze werken als een zeil en oefenen een enorme druk uit die uw palen kan breken. Kies voor opengewerkte tuinschermen of schermen met lamellen (schuine latten). Doordat de lucht door de structuur kan circuleren, garandeert u de stevigheid en duurzaamheid van uw tuinafsluiting, terwijl u zich toch doeltreffend beschermt tegen inkijk.

Samengevat: bepaal eerst uw belangrijkste behoefte (volledige privacy, decoratie, windscherm), houd rekening met de ligging van uw tuin en kies vervolgens het materiaal volgens de gewenste stijl en de tijd die u aan onderhoud wilt besteden.

Om de stabiliteit van uw tuinafsluiting op lange termijn te garanderen, zijn er twee methoden:

• Verankering in beton: de meest robuuste en veilige methode, onmisbaar voor dichte of zeer hoge schuttingen. Graaf een gat van ongeveer 60 tot 80 cm diep. Zo verankert u het hout of metaal stevig onder de vorstgrens en kunt u er beton (klassiek of snelhardend) in gieten.
• Inslagpunten: deze metalen punten slaat u met een moker rechtstreeks in de grond. Ze zijn sneller geplaatst, maar minder stevig. Deze oplossing is voorbehouden aan lage tuinafsluitingen (minder dan 1,20 m), sterk opengewerkte tuinschermen of zones die goed beschut zijn tegen de wind.

Ja, dat kan met opschroefbare voeten (of paalhouders met voetplaat). Dat zijn metalen sokkels die u rechtstreeks op de bovenkant van het muurtje bevestigt met geschikte pluggen of chemische verankering, en waarin u de palen schuift.

Let wel goed op de windbelasting. Uw muurtje verhoogt de installatie al. Als u er hoge, volledig dichte tuinschermen op plaatst (zoals een klassiek scherm van 180 cm), werkt de schutting als een zeil. Bij hevige windstoten kan de druk op de voetplaten de bevestigingen losrukken of zelfs het metselwerk beschadigen. Op een muurtje raden wij daarom sterk aan om de hoogte van de tuinschermen te beperken of uitsluitend te kiezen voor zeer opengewerkte modellen die de wind doorlaten.

Om u niet te vergissen bij uw bestelling, houdt u rekening met de breedte van het tuinscherm, maar ook met de dikte van de palen. Zo berekent u het stap voor stap:

1. Bereken de ruimte van één sectie: tel de breedte van een tuinscherm op bij de dikte van een paal.
   Voorbeeld: een tuinscherm van 180 cm + een paal van 9 cm = 189 cm per sectie.
2. Deel de totale lengte: neem de totale lengte van uw project (in centimeter) en deel ze door de ruimte van één sectie.
   Voorbeeld voor een terrein van 10 meter lang: 1000 cm / 189 cm = 5,29.
3. Bepaal het aantal tuinschermen: rond het resultaat altijd naar boven af (hier 6 tuinschermen; het laatste scherm moet op maat worden gezaagd).
4. Bepaal het aantal palen: neem het aantal tuinschermen en tel er 1 bij op (de eindpaal die de lijn afsluit). U hebt dus in totaal 7 palen nodig.